units(7)

NAZWA
units - przedrostki dziesiętne i binarne

OPIS

  Przedrostki dziesiętne
W systemie jednostek SI do określania potęg dziesięciu używane są przedrostki. Kilometr to 1000 metrów, a megawat to 1000000 watów. Poniżej wypisane są standardowe przedrostki.
    przedrostek | Nazwa | Wartość
    q | kwekto | 10^-30 = 0.000000000000000000000000000001
    r | ronto | 10^-27 = 0.000000000000000000000000001
    y | jokto | 10^-24 = 0.000000000000000000000001
    z | zepto | 10^-21 = 0.000000000000000000001
    a | atto | 10^-18 = 0.000000000000000001
    f | femto | 10^-15 = 0.000000000000001
    p | piko | 10^-12 = 0.000000000001
    n | nano | 10^-9 = 0.000000001
    µ | mikro | 10^-6 = 0.000001
    m | mili | 10^-3 = 0.001
    c | centy | 10^-2 = 0.01
    d | decy | 10^-1 = 0.1
    da | deka | 10^ 1 = 10
    h | hekto | 10^ 2 = 100
    k | kilo | 10^ 3 = 1000
    M | mega | 10^ 6 = 1000000
    G | giga | 10^ 9 = 1000000000
    T | tera | 10^12 = 1000000000000
    P | peta | 10^15 = 1000000000000000
    E | eksa | 10^18 = 1000000000000000000
    Z | zetta | 10^21 = 1000000000000000000000
    Y | jotta | 10^24 = 1000000000000000000000000
    R | ronna | 10^27 = 1000000000000000000000000000
    Q | kwetta | 10^30 = 1000000000000000000000000000000

Symbolem mikro jest grecka litera mi, często pisana jako u w kontekście ASCII, gdy właściwa litera grecka jest niedostępna.

  Przedrostki binarne
Przedrostki binarne odpowiadają dziesiętnym, lecz mają dodatkową literę "i" (oraz "Ki" zaczyna się wielką literą 'K'). Ich nazwy zostały utworzone przez połączenie pierwszej sylaby nazwy przedrostka dziesiętnego o zbliżonej wielkości oraz cząstki "bi", jak "binarny".
    przedrostek | Nazwa | Wartość
    Ki | kibi | 2^10 = 1024
    Mi | mebi | 2^20 = 1048576
    Gi | gibi | 2^30 = 1073741824
    Ti | tebi | 2^40 = 1099511627776
    Pi | pebi | 2^50 = 1125899906842624
    Ei | eksbi | 2^60 = 1152921504606846976
    Zi | zebi | 2^70 = 1180591620717411303424
    Yi | jobi | 2^80 = 1208925819614629174706176

  Dyskusja
Przed wprowadzeniem przedrostków binarnych, dość powszechnie używano k=1000 i K=1024 podobnie do b=bit, B=bajt. Niestety, M już jest wielką literą i nie można jej uczynić wielką, aby oznaczyć binarność.

Na początku nie miało to większego znaczenia, gdyż moduły pamięci i dyski były produkowane w rozmiarach będących potęgami dwójki. Zatem każdy wiedział, że w danym kontekście "kilobajt" i "megabajt" oznaczają, odpowiednio, 1024 i 1048576 bajtów. To, co pierwotnie było rozmytym stosowaniem przedrostków "kilo" i "mega" zaczęło być traktowane jako "rzeczywiste i prawdziwe znaczenie" w odniesieniu do komputerów. Wówczas zmieniła się technologia i rozmiary dysków stały się znacznie większe. Po okresie niepewności wszyscy producenci dysków zaczęli stosować standard, czyli k=1000, M=1000 k, G=1000 M.

Sytuacja stała się myląca: w przypadku modemów 14k4, k=1000; w przypadku dyskietek 1.44 MB, M=1024000 itd. W 1998 Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna (IEC) przyjęła standard definiujący powyższe przedrostki binarne, umożliwiając stosowanie precyzyjnych i jednoznacznych jednostek.

Zatem obecnie, MB = 1000000 B a MiB = 1048576 B.

W świecie wolnego oprogramowania, programy powoli stają się zgodne z tym standardem. Podczas startu jądro Linuksa informuje:

    hda: 120064896 sectors (61473 MB) w/2048KiB Cache

gdzie MB to megabajty a KiB to kibibajty.

ZOBACZ TAKŻE
Międzynarodowy System Miar (https://www.bipm.org/documents/20126/41483022/SI-Brochure-9.pdf).

TŁUMACZENIE
Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są: Andrzej Krzysztofowicz <ankry@green.mf.pg.gda.pl> i Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>

Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach licencji można uzyskać zapoznając się z GNU General Public License w wersji 3 (https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html) lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.

Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy dyskusyjnej manpages-pl-list@lists.sourceforge.net.